Wat is de stand van zaken in Arendonk?

Veertien eigenaren uit de Rode Del (het zogenaamde cluster 2/3), die in 2024 een aanmaning tot herstel in oorspronkelijke staat hadden ontvangen, hebben een gesprek gevoerd met de gemeente Arendonk. Samen met een vertegenwoordiger van het bestuur NKWV is daar door de gemeente ambtenaar aangegeven wat er gaande en wat de mogelijkheden zijn. Op dit moment zijn er eigenaren, die onlangs een ‘Verslag van Vaststelling’ hebben ontvangen. Dit verslag is bekend bij de gemeente, de eigenaar en bij de dienst Handhaving. Deze laatste maakt een keuze of er een ‘bestuurlijke boeteprocedure' wordt opgestart of niet. Maar ervaringen op andere plekken, laten zien dat er zeer waarschijnlijk boeteprocedures zullen volgen.

Allereerst is er kort geschetst dat de gemeente alle constructies uit het natuurgebied weg wil hebben. De eigenaren hebben in het gesprek enkele opties te horen gekregen.

Optie 1: Verkoop van eigendom aan Agentschap Natuur en Bos (ANB) of Natuurpunt. Na het passeren van notariële acte  is er een mogelijkheid om nog maximaal 3 jaar ‘gebruiksrecht’ te houden. Bij deze optie stopt  handhaving en alle kosten (sloop, notaris, keuringen) zijn voor de koper. Taxatie wordt gedaan door de Vlaamse dienst Vastgoed. Alles loopt via ANB of Natuurpunt.

Optie 2: Eigenaar en gemeente maken een ‘minnelijke schikking’. De gemeente zet dan in op vijf jaar. Aan het einde moet de eigenaar zijn perceel in oorspronkelijke staat laten zien, maar blijft eigenaar. Er worden dwangsommen opgenomen voor als eigenaar niet voldoet aan het gestelde in de schikking. 

Lastig bij deze optie is in te schatten de nieuwe regelgeving vanuit de overheid. Gemeenten moeten namelijk per 1 april 2026 minnelijke schikkingen voorleggen aan een adviesraad van het Vlaams Gewest ter goedkeuring. Op dit moment is niet bekend hoe deze adviesraad dit soort schikkingen keurt. Met andere woorden als de betreffende adviesraad bijvoorbeeld de termijn te ruim vindt, moet er door de gemeente met eigenaar opnieuw onderhandeld worden.

Optie 3: Eigenaar doet niets en wacht op wat er gaat gebeuren. Dit betekent dat er naar alle waarschijnlijkheid in ieder geval zogenaamde ‘bestuurlijke boete procedures’ worden opgestart. Hiertegen is verweer natuurlijk mogelijk, maar hierbij is een advocaat wel bijna noodzakelijk. Dit laatste kost geld.

Alle eigenaren die op 24/26 februari of 5 maart zo’n gesprek hebben gehad moeten uiterlijk 31 maart 2026 aan de betreffende ambtenaar laten weten voor welke optie gekozen wordt.

Eerste reactie is dat de eigenaren de opties alle drie slecht vinden, maar de minst slechte van alle slechte opties lijkt optie 1 te zijn en de meesten zullen deze optie nemen.

Het is in de Rode Del bekend dat er meerdere eigenaren een aanmaning hebben ontvangen. Zij hebben zich niet bij NKWV gemeld. Enkelen hebben direct hun eigendom verkocht aan ANB. Anderen kiezen ervoor om zelf een advocaat te raadplegen en actie te ondernemen en weer anderen doen niets en wachten af. We zitten hier al meer dan vijftig jaar, hebben al vijftig jaar dit soort ellende en ze doen toch niets. De vraag is alleen of dat nu nog zo is. Maar iedereen heeft het recht om zijn eigen keuze te maken.

Hoe is het in een ander cluster van de Rode Del (cluster 4/5)? De ‘pro forma’ zitting bij het Hof van Antwerpen heeft plaats gevonden. Daar is een conclusiekalender vastgelegd en de rechtsdag is vastgelegd. Op 6 maart 2028 om 14.30 uur. Gelet op het belang en de complexiteit van de zaak wordt deze aan de meervoudige kamer B1M toegewezen.

Daarnaast lopen er zaken onder het kopje ‘bestuurlijke boetes’. 

• Twee eigenaren liggen bij de Raad van State met hun bestuurlijke boete.

• Twee eigenaren hebben 4 juni 2026 een zitting bij de Handhavings rechter.

• Een eigenaar heeft een hoorzitting.

• Een eigenaar heeft verweer gevoerd op basis van overlijden eigenaar, vervolgens is de zaak geseponeerd. Maar er is een nieuwe boete opgelegd aan alle zogenaamde ‘vruchtgebruikers’ van het eigendom (ex echtgenoot en drie kinderen). Zij hebben verweerschrift gemaakt en wachten op antwoord.

• Een eigenaar heeft een verweerschrift ingestuurd en wacht op antwoord.

• Bij een eigenaar is de zaak geseponeerd, maar eigenlijk wordt een nieuwe procedure verwacht.

Kortom het is niet stil.

Karel Schreurs.